به گزارش خبرگزاری حوزه از شیراز، دومین جلسه حضوری هسته پژوهشی منطقهای مدرسه علمیه تخصصی جامعه النور خواهران شیراز با حضور حجتالاسلام والمسلمین برکت، استاد راهنمای طرح، مدیر و معاون مدرسه و اعضای هسته پژوهشی در حوزه علمیه امام عصر (عج) برگزار شد که به بررسی و اولویتبندی مسائل فقهی مبتلابه خانواده و جامعه در شهر شیراز و استان فارس پرداختند.
در این نشست که با حضور حجتالاسلام والمسلمین برکت، استاد راهنمای طرح، سرکار خانم علوی مدیر مدرسه، سرکار خانم بهزادی نژاد معاون پژوهش و جمعی از اعضای هسته پژوهشی برگزار شد، روند شکلگیری هسته، اقدامات انجامشده و محورهای پیشنهادی پژوهش و موضوعات مختلفی در حوزه مسائل نوپدید فقهی و چالشهای خانواده در استان فارس و شهر شیراز مطرح و بررسی شد.
در ابتدای جلسه، خانم بهزادی نژاد معاون پژوهش مدرسه، گزارشی از فعالیتهای پیشین هسته پژوهشی ارائه دادند، بر اساس این گزارش، پس از فراخوان جذب پژوهشگران در رشتههای مختلف و تشکیل اولیه هسته و بررسی و اولویتبندی مسائل منطقهای در استان فارس در اولین نشست حضوری هسته پژوهشی منطقهای مدرسه علمیه تخصصی جامعه النور شیراز با توجه به ظرفیتهای موجود و نیازهای پژوهشی منطقه، محور خانواده با رویکرد «فقه معاصر» به عنوان حوزه اصلی فعالیت هسته انتخاب شد.
حجتالاسلام والمسلمین برکت در این نشست با تأکید بر رویکرد مسئله محور پژوهشهای حوزوی، تصریح کرد: موضوعات پژوهشی باید ناظر به مسائل اولویت دار و واقعی جامعه شیراز و استان فارس باشند و ضرورت و اهمیت آنها با شواهد میدانی، آمارها و نیازهای اجتماعی قابل اثبات باشد.
وی با تبیین تفاوت میان مباحث فقهی و موضوعات صرفاً اجتماعی یا کلامی، اظهار داشت: پژوهشهای این هسته باید بر مسائلی متمرکز شوند که ریشه و مبانی آنها در منابع فقهی قابل پیگیری بوده و امکان بازخوانی ادله و ارائه راهکارهای فقهی برای حل مسائل روز جامعه وجود داشته باشد.
در ادامه، اعضای هسته پژوهشی به طرح دیدگاهها و پیشنهادهای خود پرداختند. از جمله مهمترین موضوعات مطرح شده میتوان به افزایش آمار طلاق، بازخوانی مصادیق عسر و حرج در شرایط جدید اجتماعی، چالشهای مهریه و ضمانت اجرای آن، حضانت فرزندان، حقوق و تکالیف زوجین، زنان سرپرست خانوار، تجرد قطعی دختران، اعتیاد و خودکشی در میان زنان و دختران، آسیبهای ناشی از پیمانشکنی خانوادگی و مسائل مرتبط با نیازهای عاطفی و جنسی در خانواده اشاره کرد.
استاد راهنمای طرح در بخش دیگری از سخنان خود، بر ضرورت توجه به تأثیر تحولات اجتماعی بر موضوعات فقهی و ضرورت مسئله شناسی مبتنی بر نیازهای بومی شهر شیراز و استان فارس، اظهار داشت: بسیاری از مسائل امروز خانواده ایرانی نیازمند بازخوانی فقهی متناسب با شرایط جدید اجتماعی است؛ پژوهشهای این هسته باید بر مسائل واقعی و اولویتدار شهر شیراز و منطقه متمرکز باشد و صرف پرداختن به موضوعات کلی و تکراری، پاسخگوی نیازهای موجود نخواهد بود. حتی موضوعاتی همچون «عسر و حرج» نیز باید با توجه به شرایط اجتماعی، فرهنگی و سبک زندگی خاص جامعه شهری شیراز مورد بازخوانی و مصداقشناسی قرار گیرد. از این رو پژوهشگران باید ضمن حفظ چارچوبهای اجتهادی، به نیازهای واقعی جامعه و چالشهای نوظهور خانواده توجه ویژه داشته باشند.
وی در تبیین اهمیت شناخت مسائل نوظهور اجتماعی، به پدیده «تنهایی در جوامع شهری» اشاره کرد و گفت: سبک زندگی در شهرهای بزرگ تفاوتهای جدی با جوامع روستایی و سنتی دارد. در جوامع شهری، کاهش ارتباطات خانوادگی و اجتماعی، گسترش زندگی فردگرایانه و فاصله گرفتن از شبکههای حمایتی، موجب بروز احساس تنهایی و آسیبهای متعدد اجتماعی شده است؛ مسئلهای که در برخی کشورهای جهان حتی به تشکیل نهادهای تخصصی برای مقابله با آن انجامیده است.
استاد راهنمای هسته پژوهشی با بیان اینکه بسیاری از آسیبهای اجتماعی نوجوانان و جوانان ریشه در گسستهای خانوادگی و ضعف روابط اجتماعی دارد، بر ضرورت بررسی ظرفیتهای فقهی در مواجهه با این چالشها تأکید کرد و افزود: پژوهشهای فقهی باید بتوانند ضمن حفظ مبانی اجتهادی، به ارائه راهکارهایی برای پاسخگویی به نیازهای جدید جامعه کمک کنند.
در بخش دیگری از جلسه، موضوع حمایت از زنان سرپرست خانوار به عنوان یکی از مسائل اولویتدار استان فارس مورد توجه قرار گرفت. در این راستا، اعضای هسته پیشنهادهایی درباره «بررسی ظرفیتهای فقه معاصر در حمایت مادی و معنوی از زنان سرپرست خانوار» با تأکید بر بازخوانی احکام حضانت، فقه اقارب و ظرفیتهای موجود در حوزه وجوهات شرعی، موقوفات و نذورات مطرح کردند.
حجتالاسلام والمسلمین برکت با اشاره به ظرفیتهای گسترده موقوفات در استان فارس، تصریح کرد: یکی از محورهای قابل مطالعه، بررسی امکان بهرهگیری هدفمند از منابع وقفی و سایر ظرفیتهای مالی شرعی برای حمایت از زنان سرپرست خانوار و خانوادههای آسیبپذیر است؛ موضوعی که میتواند ضمن برخورداری از پشتوانه فقهی، پاسخگوی بخشی از نیازهای اجتماعی استان نیز باشد.
این نشست در فضایی علمی و تعاملی برگزار شد و مقرر گردید اعضای هسته با بهرهگیری از دادههای میدانی، آمارهای معتبر و ظرفیتهای مشاورهای و پژوهشی استان، موضوع «بررسی ظرفیتهای فقه معاصر در حمایت مادی و معنوی از زنان سرپرست خانوار با بررسی امکان بهرهگیری هدفمند از منابع وقفی و سایر ظرفیتهای مالی شرعی برای حمایت از زنان سرپرست خانوار و خانوادههای آسیبپذیر»را برای تدوین طرح پژوهشی و ارائه به مراجع ذیربط آماده کنند.
شایان ذکر است، برگزاری این نشست را میتوان گامی مهم در جهت تقویت رویکرد «فقه مسئلهمحور» در پژوهشهای حوزوی دانست. تأکید بر شناسایی مسائل واقعی و مبتلابه خانواده در استان فارس و شهر شیراز، نشاندهنده حرکت از پژوهشهای صرفاً نظری به سمت تحقیقات کاربردی و پاسخگو به نیازهای جامعه است.
همچنین طرح موضوعاتی همچون عسر و حرج، مهریه، طلاق، چالشهای نوپدید خانواده، بازخوانی احکام ظرفیتهای موجود در حوزه وجوهات شرعی، بیانگر تلاش هسته پژوهشی برای ورود به حوزههایی است که امروز بیشترین تأثیر را بر استحکام خانواده و سلامت اجتماعی دارند. در صورت تدوین و اجرای پژوهشهای هدفمند در این زمینهها، میتوان انتظار داشت بخشی از خلأهای علمی و فقهی مرتبط با مسائل روز خانواده شناسایی و برای آنها راهکارهای علمی و قابل اجرا ارائه شود.
انتهای پیام.
نظر شما